BirdLife International-ը հրատապ կոչ է հղում ծովափնյա թռչունների պահպանության համար. ԱրԱվեսն ընդգծում է Հայաստանի դերը տարածաշրջանային արձագանքում

Վերջին զեկույցները փաստում են համաշխարհային մակարդակով չվող ծովափնյա թռչունների թվաքանակի մտահոգիչ նվազման մասին։

IUCN Կարմիր ցուցակի վերջին թարմացումը ցույց է տալիս, որ որոշ տեսակների թվաքանակը նվազել է ավելի քան մեկ երրորդով, իսկ 16 ծովափնյա թռչուններ վերաորակավորվել են՝ տեղափոխվելով ավելի բարձր սպառնալիքի կատեգորիաներ։ Այս միտումը վկայում է բոլոր միգրացիոն ուղիներում, ներառյալ՝ Հայաստանում պահպանության անհետաձգելի անհրաժեշտության մասին։ Չվող թռչունների թվաքանակի անկումը բնապահպանական ճգնաժամի ազդակ է, որը վկայում է անհապաղ և համատեղ գործողությունների կարիքի մասին՝ այս կորուստները կանխելու համար։

Հայաստանի կենսաբազմազան միջավայրի կարևորությունը

Հայաստանը, իր խայտաբղետ լանդշաֆտով՝ ճահճուտներով, անտառներով, լեռներով ու մարգագետիններով, ապաստան է տրամադրում ավելի քան 375 թռչնատեսակի։ Դրանց թվում են վտանգված տեսակները, ինչպիսիք են Սպիտակագլուխ բադը (Oxyra leucocephala), Մարմարյա մրտիմնը (Marmaronetta angustirostris), ինչպես նաև` վերջին շրջանում բարձր սպառնալիքի կատեգորիա դասակարգված Տիղմակտցարը (Limicola falcinellus) և Սևախածի ավազակտցարը (Calidris alpina), որոնք բացառապես գրանցվել են Արմաշի կարևորագույն թռչնաբանական տարածքում (Արմաշ IBA)։ Արմաշի ճահիճներն առանձնակի կարևորություն ունեն որպես բնադրման, հանգստի և հավաքման տարածքներ՝ ապահովելով ապաստարան այն չվող թռչունների համար, որոնք իրենց ճանապարհին բախվում են բազմաթիվ սպառնալիքների։

Չվող թռչունների առաջ ծառացած մարտահրավերները

Չվող թռչունները Հայաստանում բախվում են մի շարք լուրջ սպառնալիքների, այդ թվում՝

• Միջավայրի կորստի և խաթարման, որը պայմանավորված է քաղաքաշինական ընդլայնմամբ, գյուղատնտեսական զարգացմամբ և ենթակառուցվածքների նախագծերով, որոնք ոչնչացնում են կենսական էկոհամակարգերը։

• Կլիմայի փոփոխությամբ, որն ազդում է եղանակային օրինաչափությունների վրա՝ խաթարելով սննդային շղթաներն ու միգրացիայի ժամանակացույցը։

• Աղտոտմամբ, որը վնասում է օդը, ջուրը և հողը՝ վտանգի տակ դնելով թռչուններին և նրանց որսը։

• Անօրինական որսով, որը շարունակվում է, չնայած գոյություն ունեցող օրենքներին, էլ ավելի խոցելի դարձնելով որոշ տեսակներ։

Պահպանության գործողություններ

ԱրԱվես ՀԿ-ն ամբողջական ու հետևողական ջանքեր է ներդնում՝ ուղղված Հայաստանի թռչնաբանական կենսաբազմազանության պահպանությանը։ Այս ջանքերը ներառում են`

• Միջավայրերի պահպանում՝ հատուկ պահպանվող տարածքների ստեղծում և կառավարում՝ կենսական էկոհամակարգերի պահպանության համար։

• Համայնքների ներգրավում՝ տեղական համայնքների իրազեկում և մասնակցություն՝ կայուն վարքագծի և համատեղ նախաձեռնությունների միջոցով։

• Հետազոտություն և մոնիթորինգ՝ թռչնաբանական տվյալների հավաքագրում՝ արդյունավետ ռազմավարությունների մշակման համար։

• Քաղաքականության խթանում՝ համագործակցելով պետական մարմինների և միջազգային կազմակերպությունների, այդ թվում՝ BirdLife International-ի հետ՝ պաշտպանական օրենսդրության բարելավման ուղղությամբ, ներառյալ IUCN-ի Պահպանվող տարածքների V